Pasmo Topband, jak nazywane jest również pasmo 160 m, stanowi nie lada wyzwanie przy projektowaniu anteny o akceptowalnych wymiarach. Dlatego wielu radioamatorów pomija to pasmo, co jednak w okresie minimum słonecznego, kiedy nie można oczekiwać otwarcia pasma 10 m, będzie błędem. Już na potrzeby konkursu CQWW Contest 2008 postanowiłem wykonać antenę przenośną, którą można zrealizować nawet w warunkach terenowych. Inspiracją był artykuł DK5WL „http://www.160m.de/Invisible%20Antenna080406.pdf” pt. „Invisible” DX Antenna for the Low Bands.
Zasada działania jest w zasadzie bardzo prosta – odwrócone L to rezonansowa antena ćwierćfalowa z przewagą składowej pionowej. Jest to korzystne zwłaszcza w przypadku łączności DX.
Gdy dowiedziałem się, że Jirko OK5IM sprzedaje laminatowe teleskopy o wysokości 12,5 m – decyzja była podjęta. Wypróbowałem tę antenę podczas mistrzostw IARU HF Championship, a wynik był imponujący, co potwierdziło się później również w konkursie CQWW, gdzie prawdopodobnie ustanowiłem dzięki tej antenie nowy rekord Walii.
Wymiary anteny typu inverted L na 160 m
Wymiary anteny są jasno przedstawione na rysunku. Przy podanych wymiarach antena rezonowała na częstotliwości 1850 kHz. Przy zastosowaniu teleskopu o długości 12,5 m impedancja promiennika wyniesie około 12 omów, jednak na całkowitą impedancję wpływa również impedancja systemu uziemienia. W przypadku zastosowania jedynie 2–3 promienników ułożonych na ziemi możliwe będzie bezpośrednie zasilanie anteny kablem koncentrycznym o impedancji 50 omów.
Wydajność takiej anteny wyniesie wprawdzie tylko 24% w porównaniu z idealną, bezstratną anteną pionową, ale nikt nie posiada takiej anteny, HI. „Niska jakość” uziemienia ma jednak pozytywny wpływ na szerokopasowość anteny. Szerokość pasma dla PSV < 2 wynosi ok. 90 kHz.
Heinz-Josef bardzo dobrze opisał sposób zwiększenia sprawności. Metoda ta nadaje się do realizacji w warunkach domowych i polega na zmniejszeniu strat poprzez zastosowanie większej liczby promienników oraz obwodu transformacyjnego, który przekształca niższą impedancję na 50 omów. Drugą opcją jest wydłużenie pionowej części anteny. Teleskop laminatowy można wydłużyć, wkładając rurę duralową w podstawę anteny lub kupując teleskop o większej wysokości.
Zmontowanie anteny typu inverted L jest łatwe nawet dla jednej osoby. Połączenia na teleskopach są zabezpieczone taśmą izolacyjną przed poluzowaniem. Taśmą izolacyjną przymocowany jest również przewód do teleskopu. Zakończenie znajduje się w skrzynce, która zawiera złącze PL oraz zaciski do podłączenia promiennika i promieni. Na szczycie przeciwległego teleskopu znajduje się izolator końcowy, w moim przypadku z teflonu. Oba teleskopy w wersji przenośnej są zamocowane za pomocą czterech cienkich lin alpinistycznych.
Regulację można przeprowadzić również za pomocą miernika PSV. Najpierw dostosowujemy antenę poprzez zmianę długości promiennika do żądanej częstotliwości, przy której PSV powinno wynosić < 2. Następnie, poprzez kształtowanie, czyli dodawanie lub skracanie promienników, dopracowujemy antenę tak, aby na tej częstotliwości współczynnik PSV był jak najniższy.
[ad#ad-1]










